Như vậy là những chuyện ầm ĩ, thị phi với những ý kiến trái ngược nhau về bản thân Nick Vujicic - người đàn ông tàn tật mà nổi tiếng, về con số 36 tỷ đồng bỏ ra để đón anh, về việc các vệ sĩ vung gậy ngoài đường v.v. cũng dần lắng xuống. Mỗi người một ý, có người giận, có người tức, có người thích, có người cười, lại có người chẳng quan tâm đến.
Bản thân tôi cũng đã có những cảm nghĩ trái chiều nhau, mà ít nhiều bị ảnh hưởng bởi những ý kiến, bài viết trên mạng. Trong cái xã hội con người vốn thật giả lẫn lộn này, thật khó mà biết được đâu là cái chân thực. Dường như, cái chân thực chỉ nằm ở chỗ chúng ta chấp nhận thực tế như thế nào.
Trước hết, là một con người lành lặn, đối với tôi Nick là một hình ảnh hiếu kỳ. Ô, xem kìa, cái cậu không tay không chân mà làm được khá nhiều việc: đi lại này, diễn thuyết này, câu cá này, lướt ván này, sinh con này, lại còn có vợ đẹp nữa chứ? Một người lành lặn và không có gì phải phàn nàn (mấy) về cuộc sống như tôi nhìn Nick với anh mắt hiếu kỳ, tò mò. Kiểu như đi nhìn các ca sĩ trên sân khấu, đi "xem" phó thủ tướng VN sang thăm Nhật Bản, "xem" chủ tịch quốc hội đến nói chuyện vậy. Cùng một dòng hiếu kỳ, tò mò xen lẫn khâm phục.
Vậy câu hỏi đặt ra là, bao nhiêu trong số mấy chục nghìn con người đến sân vận động (hình như là Thống Nhất) để "xem"anh Nick này, với cùng một cảm giác như tôi, tò mò, hiếu kỳ? Và nếu họ không giống như tôi, thì ta thử nghĩ xem, họ sẽ có những cảm giác như thế nào? Thử nào:
1. Họ đang thất vọng về bản thân (với 1001 lý do: ảo có - nghĩa là chưa thất bại nhưng sợ thất bại; thực có - nghĩa là đã từng lầm lỡ, thất bại) và họ muốn thấy một con người dù tàn tật nhưng có nghị lực để thành công. Như vậy cảm giác của họ sẽ khác với cảm giác của tôi. Họ đến đấy, thấy một Nick thật, ngắn ngủn, dị thường nhưng chung quanh đầy hào quang. "Wow, trông vậy mà kiếm tiền tỷ đó. Trông vậy mà có doanh nghiệp trả 36 tỷ để mời anh ấy qua đó. Thành công quá. Ước gì mình được làm như vậy?" Hẳn những người loại này sẽ nghĩ như vậy. Câu hỏi tôi sẽ đặt ra cho những người này là: Định nghĩa thế nào là "thành công" của anh Nick? Anh ấy đang làm gì ngoài việc kiếm tiền từ chính hoàn cảnh của mình? Anh ấy khác hiệp sĩ CNTT Nguyễn Công Hùng ở chỗ nào? Nếu anh ấy không tàn tật thì liệu có kiếm được tiền nhiều vậy không? Nếu Nick sinh ra ở Việt Nam thì có thành công như vậy không? Cảm nhận và động lực sống của các bạn sẽ khác nhau thế nào khi nhìn Nick, nhìn ba mẹ mình tần tảo trưa nắng giữa đồng để kiếm tiền nuôi các bạn ăn học, và nhìn những đứa trẻ lang thang cơ nhỡ?
2. Bản thân họ là những con người tàn tật (có thể không đến nỗi như Nick hoặc có thể còn hơn Nick ở cái mức độ tàn tật). Họ nhìn Nick và thấy rằng, họ có động lực để sống cố gắng và nghị lực như Nick. Và sau khi gặp Nick, họ chắc chắn sẽ cảm nhận với một niềm tin rằng họ có thể thay đổi số phận. Câu hỏi của tôi cho vấn đề này là: Bao nhiêu người tàn tật được nhìn thấy Nick, nghe Nick nói chuyện trong số mấy chục ngàn người ở sân vận động hôm nọ? Bao nhiêu người được vị doanh nhân (quên mất tên nhưng chỉ nhớ là đầu gần trọc) tặng cho mấy trăm ngàn để từ những vùng quê xa xôi lên xem anh Nick và cảm thấy an ủi cho cuộc đời của mình?
Ngoài ba dạng người đến xem Nick ra, dạng người tò mò hiếu kỳ, và 2 dạng người khác, thì có thể có một dạng thứ tư là những người đến vì lợi ích hay nhiệm vụ: đầu tư cho hình ảnh doanh nhân của họ đề đẩy cho cổ phiếu lên, làm công việc bảo vệ nhóm của Nick và ban tổ chức, làm thêm kiếm tiền qua những công việc tại sân vận động...
Câu chuyện đã qua, và bản thân Nick thì không có gì để phàn nàn ngoài chuyện anh ấy là con người đầy nghị lực, đáng tôn trọng (chỉ đòi hỏi một chút là các nhân viên đi theo phải được tiếp đãi theo chế độ VIP thôi, và cũng có thể là đám người theo anh ấy đòi hỏi phải có sự bảo vệ nghiêm ngặt, phải có đoàn hộ tống dẹp đường và phải giới nghiêm những khu vực Nick đến, Nick ngồi, Nick đi, Nick chạy... mà thôi). Nhưng cái dở lại nằm ở chúng ta: chúng ta quá ấu trĩ và quá dở khi không có kinh nghiệm nhận ra cái hào nhoáng của các kiểu PR hiện nay nhan nhản. Chúng ta quá ấu trĩ và dở khi đã vượt qua ranh giới của pháp luật mà chúng ta vốn không có ý thức. Đáng lẽ chuyến đi của Nick sang Việt Nam sẽ có ý nghĩa hơn nếu chúng ta biết xác định đích thực giá trị của Nick, giá trị đằng sau sự thổi phồng của báo giới, sự vụ lợi của giới doanh nhân.
Sự thành công của Nick có thể làm cho ai đó ganh tỵ mà trở nên hẹp hòi trong phán xét. Nhưng sự thành công của Nick, dù rõ ràng là thật, cũng cần được nhìn nhận một cách tỉnh táo. Tóm lại, chúng ta cần chút kinh nghiệm để tỉnh táo. Sau đợt rùm beng này, người ta bắt đấu biết đến một Nick Vujicic mà có khi trước đó chẳng ai biết Nick là ai. Nick nên cám ơn vị doanh nhân hào phóng và ngoan đạo kia mới phải.
Và câu hỏi cuối cùng: Nick có làm từ thiện ở Việt Nam không nhỉ? Có tặng 100$ nào cho quỹ trẻ em mồ côi hay trại dưỡng lão hay nạn nhân HIV, chất độc màu gia cam không nhỉ? Nếu Nick có làm như vậy, thì đúng là những gì anh ấy khuyên người khác là thực, là đáng suy nghĩ.
Bản thân tôi cũng đã có những cảm nghĩ trái chiều nhau, mà ít nhiều bị ảnh hưởng bởi những ý kiến, bài viết trên mạng. Trong cái xã hội con người vốn thật giả lẫn lộn này, thật khó mà biết được đâu là cái chân thực. Dường như, cái chân thực chỉ nằm ở chỗ chúng ta chấp nhận thực tế như thế nào.
Trước hết, là một con người lành lặn, đối với tôi Nick là một hình ảnh hiếu kỳ. Ô, xem kìa, cái cậu không tay không chân mà làm được khá nhiều việc: đi lại này, diễn thuyết này, câu cá này, lướt ván này, sinh con này, lại còn có vợ đẹp nữa chứ? Một người lành lặn và không có gì phải phàn nàn (mấy) về cuộc sống như tôi nhìn Nick với anh mắt hiếu kỳ, tò mò. Kiểu như đi nhìn các ca sĩ trên sân khấu, đi "xem" phó thủ tướng VN sang thăm Nhật Bản, "xem" chủ tịch quốc hội đến nói chuyện vậy. Cùng một dòng hiếu kỳ, tò mò xen lẫn khâm phục.
Vậy câu hỏi đặt ra là, bao nhiêu trong số mấy chục nghìn con người đến sân vận động (hình như là Thống Nhất) để "xem"anh Nick này, với cùng một cảm giác như tôi, tò mò, hiếu kỳ? Và nếu họ không giống như tôi, thì ta thử nghĩ xem, họ sẽ có những cảm giác như thế nào? Thử nào:
1. Họ đang thất vọng về bản thân (với 1001 lý do: ảo có - nghĩa là chưa thất bại nhưng sợ thất bại; thực có - nghĩa là đã từng lầm lỡ, thất bại) và họ muốn thấy một con người dù tàn tật nhưng có nghị lực để thành công. Như vậy cảm giác của họ sẽ khác với cảm giác của tôi. Họ đến đấy, thấy một Nick thật, ngắn ngủn, dị thường nhưng chung quanh đầy hào quang. "Wow, trông vậy mà kiếm tiền tỷ đó. Trông vậy mà có doanh nghiệp trả 36 tỷ để mời anh ấy qua đó. Thành công quá. Ước gì mình được làm như vậy?" Hẳn những người loại này sẽ nghĩ như vậy. Câu hỏi tôi sẽ đặt ra cho những người này là: Định nghĩa thế nào là "thành công" của anh Nick? Anh ấy đang làm gì ngoài việc kiếm tiền từ chính hoàn cảnh của mình? Anh ấy khác hiệp sĩ CNTT Nguyễn Công Hùng ở chỗ nào? Nếu anh ấy không tàn tật thì liệu có kiếm được tiền nhiều vậy không? Nếu Nick sinh ra ở Việt Nam thì có thành công như vậy không? Cảm nhận và động lực sống của các bạn sẽ khác nhau thế nào khi nhìn Nick, nhìn ba mẹ mình tần tảo trưa nắng giữa đồng để kiếm tiền nuôi các bạn ăn học, và nhìn những đứa trẻ lang thang cơ nhỡ?
2. Bản thân họ là những con người tàn tật (có thể không đến nỗi như Nick hoặc có thể còn hơn Nick ở cái mức độ tàn tật). Họ nhìn Nick và thấy rằng, họ có động lực để sống cố gắng và nghị lực như Nick. Và sau khi gặp Nick, họ chắc chắn sẽ cảm nhận với một niềm tin rằng họ có thể thay đổi số phận. Câu hỏi của tôi cho vấn đề này là: Bao nhiêu người tàn tật được nhìn thấy Nick, nghe Nick nói chuyện trong số mấy chục ngàn người ở sân vận động hôm nọ? Bao nhiêu người được vị doanh nhân (quên mất tên nhưng chỉ nhớ là đầu gần trọc) tặng cho mấy trăm ngàn để từ những vùng quê xa xôi lên xem anh Nick và cảm thấy an ủi cho cuộc đời của mình?
Ngoài ba dạng người đến xem Nick ra, dạng người tò mò hiếu kỳ, và 2 dạng người khác, thì có thể có một dạng thứ tư là những người đến vì lợi ích hay nhiệm vụ: đầu tư cho hình ảnh doanh nhân của họ đề đẩy cho cổ phiếu lên, làm công việc bảo vệ nhóm của Nick và ban tổ chức, làm thêm kiếm tiền qua những công việc tại sân vận động...
Câu chuyện đã qua, và bản thân Nick thì không có gì để phàn nàn ngoài chuyện anh ấy là con người đầy nghị lực, đáng tôn trọng (chỉ đòi hỏi một chút là các nhân viên đi theo phải được tiếp đãi theo chế độ VIP thôi, và cũng có thể là đám người theo anh ấy đòi hỏi phải có sự bảo vệ nghiêm ngặt, phải có đoàn hộ tống dẹp đường và phải giới nghiêm những khu vực Nick đến, Nick ngồi, Nick đi, Nick chạy... mà thôi). Nhưng cái dở lại nằm ở chúng ta: chúng ta quá ấu trĩ và quá dở khi không có kinh nghiệm nhận ra cái hào nhoáng của các kiểu PR hiện nay nhan nhản. Chúng ta quá ấu trĩ và dở khi đã vượt qua ranh giới của pháp luật mà chúng ta vốn không có ý thức. Đáng lẽ chuyến đi của Nick sang Việt Nam sẽ có ý nghĩa hơn nếu chúng ta biết xác định đích thực giá trị của Nick, giá trị đằng sau sự thổi phồng của báo giới, sự vụ lợi của giới doanh nhân.
Sự thành công của Nick có thể làm cho ai đó ganh tỵ mà trở nên hẹp hòi trong phán xét. Nhưng sự thành công của Nick, dù rõ ràng là thật, cũng cần được nhìn nhận một cách tỉnh táo. Tóm lại, chúng ta cần chút kinh nghiệm để tỉnh táo. Sau đợt rùm beng này, người ta bắt đấu biết đến một Nick Vujicic mà có khi trước đó chẳng ai biết Nick là ai. Nick nên cám ơn vị doanh nhân hào phóng và ngoan đạo kia mới phải.
Và câu hỏi cuối cùng: Nick có làm từ thiện ở Việt Nam không nhỉ? Có tặng 100$ nào cho quỹ trẻ em mồ côi hay trại dưỡng lão hay nạn nhân HIV, chất độc màu gia cam không nhỉ? Nếu Nick có làm như vậy, thì đúng là những gì anh ấy khuyên người khác là thực, là đáng suy nghĩ.
